İnleyen Kulak – Çocuklarda Konuşma Bozuklukları – Konya Çocuk Psikoloğu

İnleyen Kulak – Çocuklarda Konuşma Bozuklukları – Konya Çocuk Psikoloğu

Konya Çocuk Psikoloğu

Konya Çocuk Psikoloğu

Konya Çocuk Psikoloğu sitesi olarak bugünkü konumuz Özgül Dil Bozukluğu. Çocukluk döneminde konuşma ve dile özgü gelişimsel bozukluklar, sık rastlanan durumlar arasındadır. Bu yazımızda ele alacağımız Özgül Dil Bozukluğu Nörogelişimsel bozukluklar kümesi içinde ‘İletişim Bozuklukları’ adı altında (DSM-5 Tanı ölçütleri) değerlendirilmektedir. Konuşma ve dile özgü gelişimsel bozukluklar denildiğinde aklımıza genellikle şu maddeler gelmektedir;

  • Konuşma gecikmesi,
  • Artikülasyon güçlükleri,
  • Konuşma akıcılığında bozulma
  • Dili sosyal iletişim aracı olarak kullanmadaki yeter­sizlikler

Günümüzde her durumda olduğu gibi çocuğuyla ilgili endişelere kapılan anneler de ilk iş olarak konuyu Google aracılığıyla öğrenmeye çalışmaktadır. Bu durumda da kimi zaman annelerin endişeleri artabilmektedir. Çünkü Nörogelişimsel bozukluklar arasında aynı zamanda zihinsel engellilik, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, özgül öğren­me bozukluğu, otizm spektrum bozukluğu ve devinim bozuklukları yer almaktadır. Dolayısıyla anneler çocuklarının zihinsel bir problemi olduğu düşüncesine – ihtimaline kapılabilmektedirler. Oysa ki yukarıda da bahsettiğimiz gibi burada sözünü ettiğimiz konuşma ve iletişim bozukluğu Nörogelişimsel bozukluklar altında ‘İletişim Bozuklukları’ başlığında yer almaktadır. Yani nörolojik hastalıklar sonucu oluşan konuşma bozuklukları bu yazının konusu değildir.

Dil olmadan konuşma üretilemez. Ancak, konuşma olmadan dil olabilir.

Anneler sık sık çocuklarının konuşmalarıyla ilgili çeşitli sorular sormaktadır. Bu soruları da maddeler halinde sıralayacak olursak;

  • Çocuğum konuşmuyor. Ne yapmalıyım?
  • Çocuğumun konuşması tutuk. Nedeni nedir?
  • Çocuğum konuşurken kekeliyor.
  • Çocuğum evde çok konuşurken okulda konuşmuyor.
  • Çocuğumun konuşması anlaşılmıyor.

Dil ve Konuşmanın Gelişimi – Çocuklarda Konuşma Bozuklukları – Konya Çocuk Psikoloğu

  • Bebeğin 0 -1 yaş arası dil-konuşma gelişimi “söz öncesi iletişim evresi” olarak adlandırılır.
  • 1,5 yaşından sonra dil sistematik olarak gelişir.
  • Çocuklar iki yaşına ulaştıklarında en az 50 kelimelik sözcük dağarcığına sahiptir, iki sözcüklü cümlecikler kurabilir, jargonlar (anlaşılmaz konuşma) büyük oranda azalmıştır ve konuşmasının %60-70’i başkaları tarafından anlaşılır.
  • 2-2,5 yaşları arasında 400 sözcük konuşabilir, 2-3 sözcüklü cümleler ku­rabilir, isimleri ve zamirleri uygun tarzda kullanabi­lir, ekolali (Ses Tekrarı) azalmıştır.
  • 2,5-3 yaş arasında çoğulları ve geçmiş zamanı kullanır, yaşını ve cinsiyetini bilir, üç nesneyi doğru sayabilir, 3-5 sözcüklü, cümleler kura­bilir ve konuşmasının %80-90’ı başkalarınca anlaşılır.
  • 3-4 yaşlarda 3-6 sözcüklü cümleler kurabilir, sorular sorabilir, öykü anlatabilir ve konuşmasının tamamına yakını anlaşılır.
  • 4-5 yaşlarında ise 6-8 sözcüklü cüm­lelerle konuşabilir (Topbaş 2000, Toppelberg ve Sha­piro 2000).

Çocuklarda hiçbir sorun olmasa bile konuşmaya başlama zamanı geç olabilir. Sözcük sayısı az olabilir. Ayrıca annenin kullandığı konuşma dili ve etkileşim şekli çocukların dil gelişimlerini etkilemektedir. Çünkü çocuk, dünyayı anne dolayımından keşfetmekte, onu model almaktadır.

DSM-5 Tanı ölçütleri sınıflandırmasında iletişim bozuklukları ana sınıfı altında yer alan bozukluklar sırasıyla aşağıda belirtilmiştir:

  1. Özgül dil bozuk­luğu, konuşma sesi bozukluğu (sesletim bozukluğu),
  2. Çocuklukta başlayan konuşmada akıcılık bozukluğu (kekemelik),
  3. Sosyal (pragmatik) iletişim bozukluğu
  4. Başka türlü adlandırılamayan iletişim bozukluğudur (APA 2013).

  Şimdi sırasıyla Çocuklarda konuşma bozukluğu konusunu daha detaylı anlamaya çalışalım. Çocuklarda Konuşma bozukluğu konusunu Özgül dil bozuk­luğu özelinde madde madde işlemeye çalışacağız.

Özgül Dil Bozukluğu Nedir? – Çocuklarda Konuşma Bozuklukları – Konya Çocuk Psikoloğu

  • Kısıtlı sözcük dağarcığı ile konuşmaya çalışırlar.
  • Konuşmalarının grameri bozuktur.
  • Kısa cümleler kurarlar.
  • Konuşmaları karmaşıktır.
  • Yaşıtlarına göre konuşulanları anlamaları gecikmiş olabilir.
  • Bu çocuklar normal zekâya ve normal işitmeye sahiptirler.
  • Hafif derecede olan özgül dil bozukluklarında düşüncelerin konuşmaya aktarılma becerisinde sorunlar yaşanmaktadır.
  • Başkalarının konuştuklarını yaşlarına uygun olarak anlarlar.
  • Ağır derecede Özgül Dil Bozukluğu olan çocuklarda belirli cümle ve sözcükleri anlama sorunu olabilir.
  • Ağır derecede Özgül Dil Bozukluğu olan çocuklarda seslerin ayırdedilmesi ve sıralamasında yetersizlikler gözlenebilmektedir.

Özgül Dil Bozukluğu Gelişimsel ve Edinsel olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Edinsel Özgül Dil Bozukluğu olan çocuklarda nörolojik sorunlar gözlenirken, Gelişimsel Özgül Dil Bozukluğu olan çocuklarda gözlenmemektedir. Bizi de bu yazıda ilgilendiren Gelişimsel Özgül Dil Bozukluğu’dur.

Genellikle 3 yaş altı çocukların %15 oranlarında konuşma geç başlamakta ve yavaş ilerlemektedir. Okul çağı çocuklarında Gelişimsel Özgül Dil Bozukluğu %3-7 oranlarında görülmektedir. Genellikle erkeklerde kızlara oranla daha fazla görülmektedir.

Gelişimsel Özgül Dil Bozukluğu Nedenleri – Çocuklarda Konuşma Bozuklukları – Konya Çocuk Psikoloğu

  1. Genetik etmenler
  2. Çevresel etkiler
  3. Nörogelişimsel etkiler
  4. Beyin anormallikleri
  5. Genel bilişsel etmenler
  6. Özgül dil etmenleri
  7. İşitsel süreçler

Bu etmenlerin hiçbiri tek başına belirleyici olmamakta ve karmaşık yollarla birbirleri ile etkileşebilmektedir (Johnson ve Beitchman 2007).

Fakat biz bu etmenlerden Çevresel etmenleri kısaca sayacağız:

  • Düşük sosyo-ekonomik yapıda aile
  • Tek ebeveynli aile
  • Geniş aile
  • Gebelik ve doğum komplikasyonları
  • İhmal ve istismar

Özgül Dil Bozukluğu olan çocukların özellikleri – Çocuklarda Konuşma Bozuklukları – Konya Çocuk Psikoloğu

  • Sözcük dağarcıkları kısıtlıdır.
  • Yeni sözcük öğrenmede – kullanmada güçlük çekerler.
  • Alışılmadık sözcükler kullanırlar.
  • Sözel anlatım gelişiminde yavaşlık söz konusudur.
  • Konuyu devam ettirme kısıtlıdır.
  • Jestleri kullanmada da sınırlılıkları vardır.
  • Daha ağır olanlarda basit sözcükleri anlamada zorluk çekerler.
  • Sorulara uygunsuz yanıtlar verebilirler.
  • Konuşulanları duymuyor izlenimi verebilirler.

Geç konuşan çocukların %50-80 oranlarında okul öncesi döneme kadar normal derecede dil becerisi kazandığı görülmektedir.

Özgül Dil Bozukluğu Olan Çocukların Terapisi – Çocuklarda Konuşma Bozuklukları – Konya Çocuk Psikoloğu

Uzmanlar, Özgül Dil Bozukluğu olan çocuklara yapılacak müdahaleler konusunda iki görüşe ayrılmışlardır.

Birinci görüş: Bekle – Gör!

Bu görüşe göre küçük yaşlarda çocuğa müdahale etmektense bekle – gör politikası uygulamak daha önemlidir. Çünkü çoğunluğu okul öncesi yaşlarda normal dil gelişim düzeyine ulaşırlar. Müdahalenin sadece inatçı özgül dil bozukluğu olan 4-5 yaşındaki çocuk­lara yapılması gerektiğini vurgularlar.

İkinci görüş: Bu görüşteki uzmanlar erken müdahalenin sonraki dönemde ortaya çıkabilecek dil, akademik ve davranışsal güçlükleri önlemek veya azaltmaya yarayacağını savunmakta­dırlar.

Özgül Dil Bozukluğu olan çocuklarda duygusal ve davranışsal sorunlar varsa terapi faydalı olur. Pek çok çocukta da bu tür sorunlar olduğunu görebilmekteyiz. Hatta başlı başına duygusal sorunlar bile Özgül Dil Bozukluğu problemine sebep olabilmektedir. Bu nedenle ailelere danışmanlık hizmeti verilmesi önemlidir.

Konuşma bozukluğu olan çocukların ailelerine öneriler! – Çocuklarda Konuşma Bozuklukları – Konya Çocuk Psikoloğu

  1. Çocukla bol iletişim kurun.
  2. Çocuğu can kulağıyla dinleyin.
  3. Çocuğa ne kadar bol uyarıcı verirseniz o kadar olumlu sonuçlar alırsınız.
  4. TV, PC, Tablet, Telefon’dan çocuğunuzu uzak tutun.
  5. Bol oyun oynayın.
  6. Çocuk kendini ifade etmeye çalıştığında sözünü kesmeden dikkatle dinleyin. Çocuğun sözlerini siz tamamlamayın.
  7. Ani ve yüksek sesle çocuğunuzu korkutacak hitaplardan uzak durun.
  8. Çocuğunuzun kaygıları varsa gidermek için çalışın veya destek alın.

Bir an düşünsenize! Bu dünyadaki en çok değer verdiğiniz ve sevdiğiniz kişiye sizin için çok ama çok önemli bir konuyu anlatıyorsunuz. Fakat anlıyorsunuz ki bu kişi aslında sizi yeterince dikkatle dinlemiyor. Aslında yalandan dinliyor bile diyebiliriz. Ne hissedersiniz? Nasıl davranırsınız? Ne hissettiğiniz sorusunun farklı cevapları olabilir. Fakat Nasıl davranacağınızın cevabı bellidir. Kiminiz üzülür, kiminiz kızar, kiminiz değersiz hisseder, kiminiz de kırılır. Fakat hepinizin davranışı aynı olacaktır. Konuşmamak. Hayata yeni adımını atmış bir insan için de bu durum böyledir. Gözünüzün içine samimiyetle bakarak ağzınızdan çıkan her kelimeyi dikkatle dinleyen birisini bulduğunuzda anlattıkça anlatasınız gelir. Çocukların anne babalarının kesinlikle iyi bir dinleyici olma zorunlulukları vardır.

Konya Çocuk Psikoloğu sitesi olarak çocuklarda konuşma bozuklukları gibi geniş bir konunun sadece bir kısmını değerlendirmeye çalıştık. Buna rağmen yazımız biraz uzun oldu. Aydınlatıcı nitelikte olması ümidiyle yazımıza son verirken küçük bir uyarıda bulunmak istiyoruz. Bu veya başka herhangi bir makaleden elde etmiş olduğunuz bilgileri çocuğunuza ‘tanı koymak’ için kullanmayınız. Çocuğumda konuşma bozukluğu var. Çocuk psikoloğu arıyorum diyorsanız zaman kaybetmeden bir uzmana başvurunuz.

Yararlanılan Kaynaklar:

  1. DSM 5
  2. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları – Türkiye çocuk ve genç Psikiyatrisi Derneği

Hakan Tokgöz

Klinik Psikolog – Konya

05511116504

Detaylı bilgi:

https://hipnozterapisi.com/cocuklarda-hipnoz/

https://www.sahinucar.com/

Leave a Reply

Call Now Button